Terwijl steeds meer Nederlanders op de rijbaan naar Duitsland en België rijden om hun brandstof en boodschappen te kopen, rijdt het Nederlandse kabinet de andere kant op en keert zich af van Europa en onze buurlanden in bijzonder. Terwijl die landen in het belang van hun inwoners wel de accijnzen verlagen, doet het Nederlandse kabinet niets aan de brandstofaccijnzen en verhoogt daarnaast nog eens die op alcohol. De brede coalitie ‘Steun onze Grensregio’s’ maakt zich grote zorgen over het voorgestelde maatregelenpakket van het kabinet naar aanleiding van de Iran-oorlog. De brede coalitie vindt dat het kabinet de verkeerde baan kiest en hoopt dat de Tweede Kamer wel oog heeft voor leefbaarheid in de brede grensregio's en voor de inwoners en ondernemers daar.

Leefbaarheid op spel
Nederlanders zien hun benzine en winkelkarretje steeds duurder worden. Toch kiest het kabinet niet voor concrete lastenverlagingen zoals het verlagen van accijnzen, maar juist voor het verhogen van accijnzen. Consumenten en ondernemers, en zeker die in de brede grensregio wonen, wordt het alleen maar moeilijker gemaakt. Vele ondernemers in de grensregio staat het water al tot aan de lippen. Ondernemers vrezen dat zij binnen afzienbare tijd niet anders kunnen dan de deuren van hun winkels, benzinepompen, brouwerijen of horeca te sluiten. Wanneer die deuren sluiten, verdwijnt er meer dan een onderneming. Het voorzieningenniveau daalt, banen verdwijnen en dorpen en kernen verliezen hun hart. De leefbaarheid in onze grensregio’s staat op het spel.

De Nederlandse producenten, verkopers en importeurs van alcoholhoudende dranken maken zich grote zorgen over de geplande accijnsverhoging als dekking voor de Iran-maatregelen van kabinet Jetten. Volgens hen is verdere verhoging niet effectief; de rek is eruit wat betreft het verhogen van accijnzen. De ervaring van de afgelopen jaren met de verschillende accijnsdossiers leert dat elke accijnsverhoging iedere keer juist minder oplevert dan aanvankelijk gepland. Consumenten vragen om accijnsverlagingen en niet om een prijsverhoging. Onterecht wordt door het kabinet geprobeerd de rekening bij consumenten neer te leggen met hogere prijzen, met nog meer grensoverschrijdende aankopen tot gevolg.

Consumenten en ondernemers de dupe

De rekening van de Iran-maatregelen wordt bij de consumenten neergelegd. Consumenten vragen massaal om een verlaging van de accijns op brandstoffen. Die krijgen ze niet van het kabinet. In plaats daarvan wordt wel de accijns op alcohol verhoogd waardoor hun glas bier, wijn of mixdrankje duurder wordt.

De verdere accijnsverhogingen zetten de marges van ondernemers -van horeca, supermarkten, brouwerijen tot slijterijen- extra onder druk en ondermijnen daarmee zowel de werkgelegenheid als belastingopbrengsten in Nederland.

Nog nooit was het niveau van overmatig en zwaar drinken in Nederland zo laag als in 2025. Uit de nieuwste cijfers over 2025 van de Leefstijlmonitor van o.a. het CBS en RIVM blijkt dat de dalende trend van de afgelopen jaren verder doorzet. Overmatig en zwaar drinken zijn sinds 2001 meer dan gehalveerd. Deze ontwikkeling ligt in lijn met de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord en ligt voor op schema om deze te behalen.

Dalende trend zet verder door

De Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA) ziet in deze cijfers dat de trend die al dalend was, zich ook in 2025 heeft doorgezet. De cijfers voor zowel overmatig als zwaar drinken bevinden zich op het laagste niveau ooit en zijn ten opzichte van ongeveer vijfentwintig jaar geleden gehalveerd.

Ontwikkeling richting doelen Nationaal Preventieakkoord voor op schema

Voor zowel zwaar als overmatig drinken geldt dat we op koers liggen om het doel van 5% in 2040 te halen. Het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder dat als zware drinker (minimaal één keer per week drinken van 6 glazen bij één gelegenheid voor mannen en 4 voor vrouwen) wordt ingeschaald, is van 7,9% in 2023, via 7,2% (2024) in 2025 verder gedaald naar 6,7%.