Verduurzaming wijnverpakkingen
Verduurzaming wijnverpakkingen
De Nederlandse wijnsector werkt al langere tijd aan het verminderen van de milieu-impact van wijnverpakkingen. In de afgelopen jaren zijn hiervoor onder meer brancheverduurzamingsplannen opgesteld en is onderzoek uitgevoerd naar de milieu-impact van verschillende typen wijnverpakkingen.
De brancheplannen en de LCA Quickscan bieden inzicht in mogelijkheden om het materiaalgebruik en de milieu-impact van wijnverpakkingen te verminderen.
Brancheverduurzamingsplannen wijnsector
Voor de periode 2015–2018 heeft de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Wijnhandelaren (KVNW) een brancheverduurzamingsplan opgesteld. Een belangrijk aandachtspunt hierin was het terugdringen van het gewicht van glazen wijnflessen.
Uit de monitoring over deze periode bleek dat het gemiddelde glasgewicht per liter wijn daalde van 520 gram in 2014 naar 484 gram in 2018. Dit komt neer op een gemiddelde daling van circa 1,7% per jaar.
Brancheplan Duurzaam Verpakken 2019–2022
Voor de periode 2019–2022 is vervolgens een nieuw Brancheplan Duurzaam Verpakken voor de wijnsector opgesteld. Dit plan kwam tot stand door Stichting Wijnfonds, in samenwerking met de KVNW.
Het plan bouwde voort op de resultaten uit de eerdere periode en bevatte verdere doelstellingen en maatregelen om de verpakkingen binnen de wijnsector te verduurzamen.
Een van de doelstellingen was om meer inzicht te krijgen in de milieu-impact van verschillende verpakkingen voor wijn. In dat kader heeft Partners for Innovation (PfI) in 2019, in opdracht van Stichting Wijnfonds, een LCA (Life Cycle Assessment) Quickscan uitgevoerd.
LCA Quickscan wijnverpakkingen
De LCA Quickscan geeft inzicht in de milieu-impact van verschillende wijnverpakkingen gedurende hun levenscyclus. Daarbij is onder meer gekeken naar de productie van grondstoffen en materialen, productieprocessen, transport, gebruik en afdanking van de verpakking.
In de quickscan zijn verschillende inhoudsmaten en varianten van vijf typen wijnverpakkingen onderzocht:
- glazen flessen;
- bag-in-box;
- drankkartons;
- PET-flessen;
- aluminium blik.
Omdat de milieu-impact mede afhankelijk is van de manier waarop een verpakking wordt gebruikt, zijn verschillende gebruiksscenario's onderzocht. Daarbij is onder meer gekeken naar consumptie thuis, horeca en andere out-of-home-situaties. Ook is een vergelijking gemaakt tussen bulktransport en transport van wijn in consumentenverpakkingen.
Resultaten van de LCA Quickscan
Uit de quickscan blijkt dat het type verpakking, het materiaalgebruik, het gewicht en het transport grote invloed kunnen hebben op de totale milieu-impact.
Van de onderzochte verpakkingen had de 3-liter bag-in-box in alle onderzochte gebruiksscenario's de laagste klimaatimpact. Glazen flessen hadden binnen de onderzochte scenario's een hogere klimaatimpact dan de andere onderzochte verpakkingstypen.
De resultaten zijn bedoeld om wijnhandelaren meer inzicht te geven in de milieu-impact van verschillende verpakkingskeuzes en kunnen worden gebruikt bij het verder verduurzamen van wijnverpakkingen.
Let op: de LCA Quickscan dateert uit 2019. De resultaten geven inzicht in de destijds onderzochte verpakkingen en gebruiksscenario's en moeten in die context worden gelezen.
Van brancheplannen naar de PPWR
De regelgeving rond verpakkingen is inmiddels verder ontwikkeld. Sinds 12 augustus 2026 is de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) van toepassing. Deze verordening stelt op Europees niveau nieuwe eisen aan verpakkingen, onder meer op het gebied van preventie, recyclebaarheid, materiaalgebruik en conformiteit.
De KVNW blijft de ontwikkelingen rond duurzame wijnverpakkingen volgen en ondersteunt haar leden bij de praktische toepassing van de nieuwe Europese regels.
Historische brancheplannen en documenten
De brancheverduurzamingsplannen en bijbehorende documenten zijn te raadplegen via het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV), onderdeel van Verpact. Op de pagina van Stichting Wijnfonds (KVNW) vindt u onder meer het Brancheplan Duurzaam Verpakken 2019–2022, de beoordelingsrapportage en documenten uit de eerdere periode.
